17 Kasım 2026RSS
FUTBOLDÜNYASI
Menü
Ana sayfa / Spor Bilimi

Dinamik Bel Egzersizinden Sonra Bel Derisi Sıcaklığında Anlık Değişimlere İlişkin Uygulanan Kızılötesi Termografi Değerlendirmesi

Dinamik Bel Egzersizinden Sonra Bel Derisi Sıcaklığında Anlık Değişimlere İlişkin Uygulanan Kızılötesi Termografi Değerlendirmesi

Özet

\n

Giriş:

\n

Kızılötesi termografi (IRT), iskelet kaslarının egzersizlere verdiği termal yanıtları izlemek için yenilikçi, invaziv olmayan bir tekniktir ve kas işlev bozukluklarının belirlenmesine yardımcı olabilir. Fonksiyonel görevlerden sonra akut bel sıcaklığı değişiklikleri henüz yeterince anlaşılmamıştır. Bu çalışma, sağlıklı yetişkinlerde standartlaştırılmış kaldırma-indirme görevinin bel derisi sıcaklığı (Tsk), termal simetri ve algılanan yorgunluk üzerindeki etkilerini incelemiştir. Araştırmacılar, bel Tsk’sinde azalma, korunan çift taraflı termal simetri, artan algılanan yorgunluk ve termal değişiklikler ile yorgunluk arasında ilişki olduğunu varsaymıştır.

\n

Yöntem:

\n

82 sağlıklı katılımcı, vücut ağırlığının %10’u kadar yük ile 30 kaldırma-indirme tekrarı yapan müdahale grubuna (MG) veya oturarak kontrol grubuna (KG) rastgele atanmıştır. Her koşuldan önce ve hemen sonra belin her iki bölgesinin ortalama ve maksimum Tsk’si değerlendirilmiştir. Taraftan tarafa termal simetri, Görsel Analojik Ölçek (VAS) kullanılarak bel bölgesinde algılanan yorgunluk ve bunun Tsk ile ilişkisi incelenmiştir.

\n

Sonuçlar:

\n

Düzeltilmiş karışık-etki modelleri, bel Tsk’si için Grup × Zaman etkileşiminin anlamlı olduğunu göstermiş ve gruplar arasında farklı akut sıcaklık yanıtı olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, MG’de sağ taraflı ortalama Tsk, KG’ye göre daha fazla azalmıştır (β = −0,78, %95 GA −0,80 ile −0,20 arasında, p = 0,020) ve sol taraflı ortalama Tsk ile çift taraflı maksimum Tsk için benzer desenler gözlenmiştir. MG’de ortalama ve maksimum bel Tsk’si anlamlı şekilde azalmış (p ≤ 0,006), ancak KG’de ön-son arasında anlamlı bir değişiklik olmamıştır. Her iki zaman noktasında da anlamlı taraftan tarafa fark saptanmamıştır. Algılanan yorgunluk MG’de anlamlı şekilde artmış (p < 0,001), ancak VAS puanları her iki grupta da Tsk ile anlamlı şekilde korele olmamıştır.

\n

Tartışma:

\n

Standart kaldırma-indirme görevi, bel bölgesinde akut çift taraflı bir deri sıcaklığı (Tsk) düşüşüyle ilişkilendirildi ve bu durum, sempatik deri vasküler daralmasını ve kan akışının çalışan kaslara yeniden dağıtımını yansıtabilir. Simetrik görev, dengeli çift taraflı kas aktivasyonunu teşvik ederek termal simetriyi korumaya katkıda bulunmuş olabilir. VAS ile bel Tsk arasındaki korelasyonun olmaması, bireyler arası değişkenliği ve öznel yorgunluk ile nesnel termal yanıtlar arasındaki farkları yansıtabilir; bu da birbirini tamamlayıcı bilgiler sunabileceğini gösterir. IRT, işlevsel yüklemeye karşı akut bel termal yanıtlarının invaziv olmayan izlenmesinde faydalı olabilir, ancak öznel algılanan yorgunluğun doğrudan bir yerini olarak değil, tamamlayıcı bir ölçü olarak yorumlanmalıdır.

\n

Giriş

\n

Kızılötesi termografi (IRT), deri sıcaklığının (Tsk) hızlı, temas gerektirmeyen ve invaziv olmayan kaydedilmesinde yenilikçi, güvenli ve invaziv olmayan bir tekniktir (Fernández-Cuevas ve ark., 2015; Perpetuini ve ark., 2021). İskelet kası aktivitesi belirli bir düzeyde öznel yorgunluk oluşturur ve fiziksel çaba sırasında insan vücudu için birincil ısı kaynağı görevi görür. Isı daha sonra termoregülasyonu sağlayan farklı fiziksel ilkeler aracılığıyla vücut yüzeyine taşınır. Bu nedenle, Tsk değişiklikleri metabolik aktivasyonun, hemodinamik aktivasyonun ve altta yatan fizyolojik yükün dolaylı bir göstergesi olarak hizmet eder (Chudecka ve ark., 2015; Weigert ve ark., 2018a; Jeyaraman ve ark., 2026). Bu yetenek, araştırmacılara ve klinik hekimlere kas disfonksiyonlarını tespit etme, ergonomik faktörleri değerlendirme ve yaralanmaların gelişimini ve önlenmesini izleme imkanı sunar (Gerrett ve ark., 2014; Gómez-Carmona ve ark., 2020; Hadžić ve ark., 2019; Sillero-Quintana ve ark., 2017; Kumar ve ark., 2022). IRT, Tsk yanıtlarını hem önleyici hem de rehabilitatif amaçlar için nesnel biçimde nicelendirmeyi ve izlemeyi sağlar. Dolayısıyla bu teknik, simetrik kas aktivasyonundaki ve disfonksiyonlardaki kritik içgörülere olanak tanır (Leal ve ark., 2019).

\n

Son yıllarda, IRT (kızılötesi termografi) farklı egzersiz türlerine ve kas gruplarına yönelik termoregülasyon uyumlarını ve deri sıcaklık profillerini incelemek için giderek daha sık kullanılmaktadır. Buna rağmen, bildirilen yanıtlar karmaşık ve bazı durumlarda çelişkili kalmaktadır (Moreira ve ark., 2017; Hillen ve ark., 2020; Neves ve ark., 2020). Yine de, çoğu çalışma fiziksel aktivitenin başlangıcında Tsk’da (deri sıcaklığı) anında ve anlamlı bir azalma bildirmektedir (Balci ve ark., 2016; Tanda, 2015). Bu soğuma etkisi, deride ve daha derin dokularda meydana gelen karmaşık damarlı ayarlamalardan kaynaklandığı düşünülmekte ve kan akışının kas çalışması sırasında stratejik olarak yeniden dağıtıldığını yansıtabilir (Leal ve ark., 2019; Neves ve ark., 2015; Tanda, 2018; Rojas-Valverde ve ark., 2021).

\n

Bu yanıtlar birkaç vücut bölgesinde belgelenmiş olsa da, gövde ve sırt comparatively daha az dikkat çekmiştir. Önceden yapılan araştırmalar, gövde ve sırtı da kapsayan çalışmalar, diğer bölgelerde gözlemlenen soğuma izini doğrulayarak egzersizin ilk aşamalarında sıcaklık düşüşlerini not etmiştir (Priego Quesada ve ark., 2016), bunların arasında kaldırma-yerleştirme bileşenlerini de içermektedir (Priego Quesada ve ark., 2016; Neves ve ark., 2020). Ancak, kaldırma-yerleştirme görevlerinden sonra akut lomber termal yanıtlarına dair genel kanıt sınırlı kalmaktadır, çünkü mevcut araştırmaların çoğu uç bölgelere (ekstremitelere) odaklanmıştır (Dindorf ve ark., 2022).

\n

Kaldırma görevleri, örneğin yere düşen nesneleri tekrar tekrar kaldırmak veya kutular taşımak, günlük aktivitelerde, mesleki ortamlarda ve antrenman bağlamlarında oldukça önemlidir. Aynı zamanda, bu görevler simetrik olmayan kas aktivitesi ve bel ağrısı gelişimi için önemli bir risk faktörünü de temsil etmektedir (Coenen ve ark., 2014; Sang ve ark., 2026), özellikle simetrik olmayan şekilde yapıldığında (Ghofrani ve ark., 2021) veya yeterli dinlenme olmadan tekrarlandığında. Bu nedenle, standartlaştırılmış kaldırma-yerleştirme görevlerine yönelik akut lomber termal yanıtı anlamak, alt belin bu tür fiziksel talebe nasıl tepki verdiğini açıklamasına yardımcı olabilir (Cázares-Manríquez ve ark., 2025).

\n

Bu çalışmada, Tsk’deki mutlak değişimlerin yanı sıra bel bölgesindeki yanadan yana termal simetri de dikkate alınmaktadır. Ancak bu konu, standartlaştırılmış kaldırma-indirme görevleri bağlamında yeterince araştırılmamıştır (Dindorf ve ark., 2022; Weigert ve ark., 2018a). Sağlıklı yetişkinlerde termal simetri genellikle normal işlevin göstergesi olarak kabul edilir ve yanadan yana ortalama farklar genellikle klinik açıdan anlamlı eşik değerlerin, yaklaşık 0,5–0,7 °C’nin altında kalır (Chudecka ve ark., 2015; Vieira ve ark., 2020; García Becerra ve ark., 2022). Bu konuyu ele alan az sayıda çalışma, sağlıklı yetişkinlerin fiziksel yorgunluk öncesi veya sonrasında genellikle klinik açıdan anlamlı termal asimetriklikler göstermediğini öne sürmektedir. Buna rağmen, yan taraftaki baskınlığın performans ve antrenman tasarımı üzerindeki olası etkisini dikkate almak ve görevin termal izlerini doğru fizyolojik bir yorumla değerlendirmek için bu baskınlığın belirlenmesinin gerekli olduğu görülmektedir (León-Muñoz ve ark., 2024). Bu çalışmada, termal simetri, aynı ölçüm zaman noktasında homolog sol ve sağ bel bölgeleri arasındaki karşılaştırılabilir ortalama ve maksimum Tsk değerleri olarak tanımlanmıştır.

\n

Kabul edilen yorgunluk, kaldırma-indirme görevlerine verilen akut tepkinin başka bir önemli boyutunu oluşturmaktadır. IRT derinlemesine termal yanıtlar hakkında bilgi sağlarken, VAS tabanlı kabul edilen yorgunluk, katılımcının yerel yükün kendine özgü algısını yansıtmaktadır. Buna rağmen, kabul edilen bel yorgunluğunun bel Tsk yanıtlarıyla ilişkili olup olmadığı henüz net değildir. Bu nedenle, IRT’yi VAS tabanlı kabul edilen yorgunlukla birleştirmek, fonksiyonel kaldırma görevlerine verilen akut bel tepkisini daha iyi karakterize etmeye yardımcı olabilir (Torres ve ark., 2025; Vardasca ve Mendes, 2017).

\n

Bu çalışmanın bir bütün olarak amacı, sağlıklı ve aktif bir grup üzerinde standartlaştırılmış dinamik kaldırma-indirme egzersizinin akut etkilerini incelemektir. Spesifik olarak şunları analiz ettik: (1) görevin lomber deri sıcaklığına (Tsk) etkisi, ortalama ve maksimum Tsk değerlerine dayanarak; (2) lomber bölgenin sol ve sağ alanları arasındaki yanadan yanaya termal simetrisi; (3) görevden önce ve sonra değerlendirilen öznel algılanan yorgunluk. Varsayımımız, zaman eşleşmiş oturarak kontrol koşuluna kıyasla kaldırma-indirme görevinin lomber ortalama ve maksimum Tsk’da daha büyük bir çift taraflı azalma oluştururken yanadan yanaya termal simetriyi koruyacağı yönündedir. Ayrıca öznel algılanan yorgunluğun görevden sonra artacağı ve lomber Tsk değişimleriyle ilişkili olacağı yönünde bir varsayımda bulunduk.

\n

Malzemeler ve yöntemler

\n

Çalışma tasarımı

\n

Bu çalışma, dinamik egzersiz müdahalesinin termal ve algısal etkilerini dinlenme kontrol koşuluna karşı karşılaştırmayı amaçlayan rastgele kontrollü bir deneme olarak tasarlandı.

\n

Katılımcılar

\n

Örneklem büyüklüğü, etkisi boyut tahminlerinden yola çıkarak G*Power (versiyon 3.1.9.4, Almanya, Duesseldorf, Heinrich Heine Üniversitesi) kullanılarak önceden belirlendi. Sortino ve ark. (2024)’tan elde edilen etkisi boyut değeri d=1.048, α=0.05 anlamlılık düzeyi ve 0.80 istenen güç ile hesaplandığında, her grup için gereken örneklem sayısı n=21 (toplamda 42) olarak belirlendi. Çalışmamız bu sayıyı aştı ve böylece tahminlerin doğruluğu etkilenmeden tahminlerin hassasiyeti artırıldı. Kayda alınmadan önce, her grup için gereken atama sayısı önceden tanımlandı ve bilgisayar tarafından üretilen bir sırayla rastgele dizilim uygulandı. Katılımcılar, bu sıraya ve kayda alma sıralarına göre müdahale grubuna (MG) veya kontrol grubuna (KG) yerleştirildi. Atamayı baş araştırmacı, atamayı gizlemeden gerçekleştirdi. Toplamda 103 katılımcı atandı. Eksik görüntüler (n = 3), yetersiz görüntü kalitesi (n = 7) veya yerinden kaymış kıyafet (n = 11) nedeniyle 21 katılımcı elendi; böylece analiz için 82 katılımcı (her grupda n = 41) kaldı. Tablo 1, antropometrik verilerin genel bakışını sunmaktadır.

\n

Özellik MG n = 41 (26/15) KG n = 41 (26/15) Toplam (n = 82)
Yaş (yıl) 26.8 ± 8.0 (27.7 ± 7.7 / 24.6 ± 8.6) 35.9 ± 9.6 (35.3 ± 9.3 / 36.9 ± 10.3) 31.4 ± 9.9
Boy (cm) 175.5 ± 7.5 (179.1 ± 6.2 / 169.2 ± 5.3) 175.3 ± 8.0 (179.5 ± 6.2 / 167.9 ± 4.7) 175.4 ± 7.6
Kilo (kg) 72.6 ± 12.4 (78.4 ± 10.5 / 62.6 ± 8.7) 73.9 ± 11.2 (79.9 ± 8.1 / 63.6 ± 7.3) 73.3 ± 11.8
KVİ (kg/m²) 23.6 ± 3.7 (24.5 ± 3.7 / 21.9 ± 3.2) 23.9 ± 2.7 (24.8 ± 2.4 / 22.5 ± 2.6) 23.8 ± 3.2
Fiziksel Aktivite (MET-dk/hafta) 4161.2 ± 418.5 (3910.9 ± 240.6 / 4595.0 ± 350.2) 3594.9 ± 427.2 (3422.4 ± 370.2 / 3894.0 ± 356.9) 4588.7 ± 422.9

\n

BMİ, beden kitle indeksi; MET, görev metabolik eşdeğeri. Fiziksel aktivite MET-dakika/hafta cinsinden ifade edilir. Değerler ortalaması ± standart sapma olarak verilmiştir; parantez içindeki değerler erkek/kadın için bildirilmiştir.

\n

18 ila 59 yaş arası sağlıklı bireyler dahil edilebilir kriterlere sahipti. İntervertebral disk fıtığı veya omurga kırıkları gibi yapısal omurga patolojileri ve kas-iskelet sistemi bozuklukları, güce veya hareket açıklığına etki eden durumlar, temel hariç tutma kriterleri olarak kullanıldı. Termografik değerlendirme için başlangıç koşullarını standartlaştırmak amacıyla, katılımcılar veri toplama en az 12 saat önce uyarıcı maddelerden (örneğin alkol, kafein) ve topikal uygulamalardan (örneğin kremler, merhemler) kaçındı (Moreira ve ark., 2017). Bu çalışma, Almanya’nın Chemnitz kentindeki Chemnitz Teknoloji Üniversitesi Etik Kurulu tarafından incelendi ve onaylandı (onay No. 101753601). Tüm katılımcılar, Helsinki Beyannamesi’ne uygun olarak yazılı bilgilendirilmiş onay sağladı.

\n

Araçlar

\n

Cilt ve oda sıcaklığı: Bel bölgesindeki cilt sıcaklığı (Tsk), yüksek çözünürlüklü HIKMICRO G60 kızılötesi kamera ile kaydedildi. Cihaz, kızılötesi spektrumda çalışan 640×480 piksel (307.200 piksel) çözünürlüğe sahip bir termal sensöre sahiptir. Üreticinin teknik özelliklerine göre, ölçüm aralığı -20 °C ile +650 °C arasındadır; belirtilen ölçüm doğruluğu ±2 °C veya ±2%’dir ve Gürültü Eşdeğer Sıcaklık Farkı (NETD) değeri 35 mK’dır. Tüm termografik kayıtlar için emisivite katsayısı, insan cildinin radyatif özelliklerini yansıtan şekilde 0,98’e standartlaştırıldı (HIKMICRO, 2023). Kızılötesi kamerayı, katılımcılardan 1,80 metre sabit mesafede ve 1,20 metre yükseklikte konumlandırdık. Dış ve iç karıştırıcı faktörleri azaltmak amacıyla, veri toplama, insan araştırmalarında kızılötesi termografisinin uygulanması için geçerli uluslararası konsensus standartları ve yönergeleri takip edildi (Moreira ve ark., 2017). Çevresel oda sıcaklığını ve bağıl nem oranını belirlemek için dijital termohigrometre (TFA Dostmann GmbH & Co. KG, Almanya) kullanıldı.

\n

Katılımcıların öznel yorgunluk düzeyi, alt beldeki hissedilen çabayı ölçmek amacıyla, ‘hiç çaba’ (0 mm) ile ‘maksimum çaba’ (100 mm) arasında değişen 100 milimetrelik bir VAS ölçeği kullanılarak belirlendi.

\n

Deneysel Prosedür

\n

Tüm oturumlar, oda sıcaklığı 22,3 ± 0,4 °C ve göreceli nem 44,0 ± 6,6% olan termal olarak kontrollü bir laboratuvar ortamında, sabah 08.00 ile akşam 18.00 saatleri arasında gerçekleştirildi. Uygunluk değerlendirmesinin ardından katılımcılar rastgele CG (kontrol grubu) veya IG (deney grubu) olarak atandı. Her iki grup da günlük yaşamlarını tanımlamak ve lateral baskınlığını belirlemek amacıyla standart bir anamnez anketi doldurdu. Fiziksel aktivite düzeyi, Almanca versiyonuyla Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kullanılarak değerlendirildi. Katılımcılar, bel bölgesini sınırlamak için iki adet Kinesiotape şeridiyle işaretlendi ve ardından, ortamla termal dengeye ulaşmak amacıyla bel bölgesi açık şekilde (kadınlar yalnızca spor sütyeniyle, erkekler göğüs açık) 10 dakikalık bir uyum sürecine tabi tutuldu. IG, kaldırma-indirme görevini yerine getirirken, CG aynı süre boyunca sırtını hiçbir yüzeye değdirmeyecek şekilde dik oturdu. Termal görüntüler ve VAS puanları, her iki grupta da ısınma oturumundan önce (pre) ve kaldırma-indirme görevi veya oturarak kontrol koşulundan hemen sonra (post) kaydedildi; her termografik görüntüleme işleminden önce bel bölgesi, görünür terlenmenin olup olmadığını kontrol etmek amacıyla görsel olarak incelendi.

\n

Değerlendirme

\n

Günlük aktiviteleri temsil edecek şekilde bir yükü simüle etmek amacıyla katılımcılar, IG tarafından standartlaştırılmış bir dinamik kaldırma-indirme görevinin 30 tekrarı gerçekleştirdi. Her bir tekrar, 6 saniye sürdü ve 3 saniyelik konsantrik faz ile 3 saniyelik eksantrik fazı içermekteydi. Hareket temposu, dakikada 20 vuruş (0,33 Hz) olarak ayarlanan metronom kullanılarak kontrol edildi ve sesli işaretler, yukarı ve aşağı hareket fazları arasındaki geçişi gösterdi. Tekrarlar arasında veya hareket yönü değişim noktalarında dinlenme verilmedi; bu sayede standartlaşma ve mesleki koşullar sağlandı (Roberts ve ark., 2018). Katılımcının vücut kütlesinin yaklaşık %10’unu oluşturacak şekilde ağırlık plakalarıyla yüklenen plastik bir kutu (uzunluk × genişlik × yükseklik: 40 × 30 × 30 cm) kullanıldı. Görevden önce ve ön ölçümden sonra, katılımcıların vücut kütlesinin %5’ine eşdeğer harici bir yük ile ısınma ve doğru hareket tekniğini edinme amacıyla beş tanışma tekrarı yapıldı. Görev, düz bir sırt ve bükülmüş olmayan bacaklar (Şekil 1) korunarak stepper üzerinde gerçekleştirildi.

\n

Veri hazırlığı ve istatistiksel analizler

\n

VAS puanları milimetre (mm) cinsinden çıkarıldı, tablolar halinde düzenlendi ve sonraki istatistiksel analiz için hazırlandı.

\n

IRT görüntüleri, sol (LWSL) ve sağ (LWSR) bel bölgelerine karşılık gelen iki ilginç bölge (ROI) yarı otomatik olarak tanımlanarak işlendi. ROI’ler on ikinci omurluktan kuyruk sokumuna kadar uzanmaktaydı. Piksel sayısı bilgisi, sol ve sağ bel bölgeleri arasındaki ROI boyutlarının eşit olmasını sağlamak amacıyla kullanıldı. İnfrakızm termografik veriler, Thermalyzer Image Analysis yazılımı TU Chemnitz (2022) ile değerlendirildi. Thermalyzer (Sürüm 1.5.2) [R yazılımı] kullanılarak her ROI ve zaman noktası için ortalama ve maksimum bel Tsk değerleri çıkarıldı (Şekil 2) (Da Silva ve ark., 2022; Bhattacharjee ve ark., 2026).

\n

Veriler grup (IG, CG), zaman noktası (pre, post), bel yanı (sol, sağ) ve deri sıcaklığı parametresi (ortalama, maksimum) açısından düzenlendi. İstatistiksel analizler R yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi (versiyon 4.4.1; R Core Team, 2024) ve anlamlılık düzeyi α = 0,05 olarak belirlendi. Verilerin normal dağılımı Shapiro–Wilk testiyle değerlendirildikten sonra, temel analizler lineer karışık-etki modelleri kullanılarak yapıldı. Anlamlı müdahale etkileri tespit edildiğinde, uygun post hoc karşılaştırmaları uygulandı. Grup içi pre–post değişimleri ve sol ile sağ bel bölgeleri arasındaki yanadan yana farklar, uygun duruma göre eşleştirilmiş örneklem t-testi veya Wilcoxon işaretli-rang testi kullanılarak değerlendirildi. Gruplar arası farklar bağımsız örneklem t-testi veya Mann–Whitney U testiyle incelendi. Çoklu karşılaştırmaları dengelemek amacıyla, ailevi hata oranı α = 0,05 düzeyinde Holm adım-indirme prosedürü kullanılarak kontrol edildi. Düzenlenmemiş p-değerleri küçükten büyüğe sıralandı ve sırayla α/(m − i + 1) anlamlılık eşikleriyle karşılaştırıldı; burada m toplam karşılaştırma sayısını, i ise sıralı p-değerinin sırasını ifade etmektedir. Prosedür ilk anlamlı olmayan karşılaştırmada sonlandırıldı. Holm düzeltilmiş p-değerleri raporlandı. Parametrik olmayan testler için etki büyüklükleri ESr = Z/√N biçiminde verildi; burada Z standartlaştırılmış test istatistiğini, N ise ilgili analizde dikkate alınan gözlem sayısını temsil etmektedir.

\n

Age ve temel termal durum gibi olası kovaryatları dikkate almak ve termal yanıtın sağlamlığını doğrulamak amacıyla, bağımlı değişken olarak bel bölgesi deri sıcaklığı (Tsk) kullanılarak Karışık Etkili Doğrusal Modeller (KEDM) kuruldu. Grup (Müdahale Grubu vs. Kontrol Grubu), Zaman (Müdahale Öncesi vs. Müdahale Sonrası) ve Grup × Zaman etkileşimi sabit etkiler olarak belirlendi; katılımcı kimliği rastgele kesme olarak kullanıldı. Age ve temel Tsk sabit etkili kovaryat olarak işlev gördü. Analiz öncesi KEDM varsayımları doğrulandı: Q-Q grafikleri, histogramlar ve Shapiro–Wilk testleri aracılığıyla kalıntı normalliği (α = 0,05), kalıntı-yuvarlaklaştırılmış grafikleri aracılığıyla homoskedastiklik ve ciddi çoklu doğrusal bağımlılık olmaması (VIF < 3) sağlandı. Cook mesafesi, etkili sapmaları ortaya koymadı. KEDM, her iki taraf (sağ, sol) ve her iki Tsk parametresi (ortalama, maksimum) için hesaplandı.

\n

Sonuçlar

\n

Maksimum ve ortalama bel Tsk ile algılanan yorgunluk için betimsel sonuçlar, her iki grup (Müdahale Grubu, Kontrol Grubu) ve zaman noktaları (müdahale öncesi, sonrası) için ortalamalar ve standart sapmalar (ortalama ± SD) şeklinde tablolar halinde sunuldu. Kutu grafikleri, sol ve sağ bel bölgelerindeki Tsk değişimlerini ve VAS skorlarını göstermektedir.

\n

Yükseme-İnişe Görevine Karşı Bel Tsk Yanıtı

\n

Şekil 3 ve Şekil 4, Müdahale Grubu ve Kontrol Grubu için sol ve sağ alt bel bölgesinde müdahale öncesi ve sonrası ortalama ve maksimum bel Tsk için kutu grafiklerini göstermektedir. Müdahale Grubu’nda, her iki tarafta da ortalama (sol: p = 0,005, ESr = 0,311; sağ: p = 0,006, ESr = 0,301) ve maksimum (sol: p < 0,001, ESr = 0,381; sağ: p < 0,001, ESr = 0,366) değerler, müdahale öncesi ile sonrası arasında belirgin bir düşüş göstererek yükseme-inişe görevinin ardından bel Tsk’daki akut bir azalmayı yansıtmaktadır. Kontrol Grubu’nda, her iki tarafta da müdahale öncesi ile sonrası arasında anlamlı bir değişiklik gözlemlenmedi.

\n

Bölgesel termal simetri farklılıkları

\n

Tablo 2, her iki grupda ve her iki zaman noktasında sol ve sağ bel bölgeleri arasındaki ortalama ve maksimum deri sıcaklığı (Tsk) karşılaştırmalarını sunmaktadır. Müdahale öncesi ve sonrası her iki grupta da anlamlı sol-sağ farklar gözlemlenmemiştir. Müdahale grubunda (IG), maksimum sıcaklıklarda ön (p = 0,751, ESr = 0,033) ve sonrası (p = 0,954, ESr = 0,010) değerlerde, ayrıca ortalama sıcaklıklarda ön (p = 0,914, ESr = 0,012) ve sonrası (p = 0,841, ESr = 0,023) değerlerde sol-sağ farkları küçük düzeydeydi. Benzer şekilde, kontrol grubunda (CG), maksimum sıcaklıklarda ön (p = 0,822, ESr = 0,033) ve sonrası (p = 0,971, ESr = 0,012) değerlerde, ortalama sıcaklıklarda ise ön (p = 0,744, ESr = 0,040) ve sonrası (p = 0,851, ESr = 0,024) değerlerde anlamlı sol-sağ farklar görülmemiştir. Bu bulgular, bel termal simetrisinin hem başlangıçta hem de kaldırma-indirme görevinden sonra korunduğunu göstermektedir.

\n

IG CG
Sıcaklık parametresi Zaman noktası Sol Sağ Holm düzeltilmiş p (ESr) Sol Sağ Holm düzeltilmiş p (ESr)
Maksimum (°C) ön 33,6 ± 1,1 33,5 ± 1,2 0,751 (0,033) 34,1 ± 1,0 34,0 ± 0,9 0,822 (0,033)
sonrası 32,8 ± 1,2 32,8 ± 1,2 0,954 (0,010) 34,1 ± 0,9 34,1 ± 0,9 0,971 (0,012)
Ortalama (°C) ön 31,4 ± 1,1 31,3 ± 1,2 0,914 (0,012) 32,0 ± 1,1 32,1 ± 1,1 0,744 (0,040)
sonrası 30,7 ± 1,2 30,6 ± 1,3 0,841 (0,023) 32,1 ± 1,1 32,1 ± 1,1 0,851 (0,024)

\n

p değerleri (Holm düzeltilmiş p) ve etki büyüklükleri (r = Z/√N), her grup ve zaman noktasında sol ve sağ bel bölgeleri arasındaki sol-sağ karşılaştırmalarına aittir.

\n

Algılanan yorgunluk ve bel Tsk’si ile ilişkisi

\n**Kulak İçi Ses Algısı ile Performans İlişkisi: Sonuçların Değerlendirilmesi**\n\nTablo 3, müdahale öncesi ve sonrası her iki grup için algılanan bel yorgunluğu VAS (Sözlü Analojik Skalası) skorlarını sunmaktadır. Başlangıçta her iki grupta da VAS değerleri oldukça düşüktü (IG: 2,0 ± 5,2 mm; CG: 0,8 ± 1,8 mm). Müdahale sonrası IG’de algılanan yorgunlukta anlamlı bir artış gözlemlendi (p < 0,001, ESr = 0,806) ve 38,4 ± 23,7 mm seviyesine ulaştı. Buna karşılık, oturarak kontrol koşulundan sonra CG’deki VAS skorları neredeyse değişmeden kaldı (0,7 ± 1,3 mm); bu nispeten yüksek varyans muhtemelen bireysel uç değerlerden kaynaklanmaktadır. Müdahale sonrası gruplar arası karşılaştırmada, IG’deki VAS skorlarının CG’ye göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p < 0,001, ESr = 0,822).\n\n| VAS (mm) | Pre | Post |\n|———-|—–|——|\n| IG | 2,0 ± 5,21 | 38,4 ± 23,71,B |\n| CG | 0,8 ± 1,8 | 0,7 ± 1,3B |\n\nAnlamlı farklar ve etki büyüklükleri: ¹IG’de pre’den post’a grup içi fark, p < 0,001, ESr = 0,806; Bmüdahale sonrası gruplar arası fark, p < 0,001, ESr = 0,822.\n\nTablo 4’te gösterildiği gibi, VAS skorları ile maksimum veya ortalama bel derisi sıcaklığı (Tsk) arasındaki korelasyonlar her iki grupta da zayıftı ve istatistiksel olarak anlamlı değildi; bu durum yan veya zaman noktasından bağımsızdı. Korelasyon katsayıları r = -0,044 ile r = 0,275 arasında değişmekteydi ve tüm p-değerleri 0,08’in üzerindeydi.\n

Spearman r (Holm düzeltilmiş p)
Yan Zaman noktası Karşılaştırma IG CG
Sağ Öncesi Max vs. VAS 0,020 (0,913) 0,229 (0,200)
Sonrası Max vs. VAS 0,076 (0,640) 0,275 (0,100)
Sol Öncesi Max vs. VAS 0,078 (0,632) 0,184 (0,258)
Sonrası Max vs. VAS 0,158 (0,330) 0,197 (0,226)
Sağ Öncesi Ortalama vs. VAS -0,044 (0,795) 0,120 (0,462)
Sonrası Ortalama vs. VAS 0,192 (0,235) 0,188 (0,248)
Sol Öncesi Ortalama vs. VAS -0,026 (0,881) 0,172 (0,300)
Sonrası Ortalama vs. VAS 0,174 (0,289) 0,190 (0,251)

Üst blok, maksimum deri sıcaklığı ile ilişkili korelasyonları gösterirken, alt blok ortalama deri sıcaklığı ile ilişkili korelasyonları göstermektedir.

Tartışma

Bu çalışma, sağlıklı ve fiziksel olarak aktif bir kohortta standartlaştırılmış kaldırma-indirme görevinin bel bölgesi deri sıcaklığı (Tsk), yan-yana termal simetri ve algılanan yorgunluk üzerindeki akut etkilerini inceledi. Temel bulgular, müdahaleden sonra IG’de ortalama ve maksimum bel Tsk’da anlamlı ve akut bir azalma gözlemlendiği yönündeydi. CG’de Tsk termal açıdan kararlı kaldı; zaman içinde minimal dalgalanma gösterirken bireyler arası varyasyon açısından normal bir düzeyde seyretti. Bu sıcaklık değişimlerine rağmen, sol ve sağ bel bölgeleri arasındaki yan-yana termal simetri korundu. Paralel olarak, algılanan yorgunluk yalnızca IG’de arttı, görevin alt bel üzerinde net bir öznel yük oluşturduğunu doğrulayan bulguydu. Bununla birlikte, VAS puanları mutlak bel Tsk ile anlamlı bir şekilde ilişkili değildi; bu da termal ve algısal yanıtların, görevin akut yanıtının kısmen ayrı yönlerini yansıttığını göstermektedir.

Kaldırma-indirme görevine bel Tsk yanıtı

\n

Başlangıçta, gruplar arası bel bölgesi deri sıcaklığı (Tsk) açısından küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı farklar gözlemlendi; IG’de ortalama ve maksimum sıcaklıkların CG’ye göre daha düşük olduğu görüldü. Bu farklar, başlangıç termal koşullarındaki kalıntı değişkenliği yansıtabilir; sistematik bir grupla ilgili etki değil. Çevresel koşullar kontrol edilmiş olsa da, aklimatizasyondan önce giyilen kıyafet, bireysel termoregülasyon yanıtları, periferik dolaşım veya akut stresle ilişkili otonom yanıtlar gibi bazı bireysel faktörler tam olarak standartlaştırılamaz (Moreira ve ark., 2017). Gözlemlenen başlangıç farklarının başka bir olası açıklaması, gruplar arası yaş dengesizliğidir; çünkü IG, ortalamada yaklaşık 10 yıl daha gençti. Önceki çalışmalar, yaşlı bireylerin daha düşük bazal deri sıcaklıkları gösterme eğiliminde olduğunu öne sürmektedir; dolayısıyla, eğer yaş gözlemlenen grup farkının başlıca belirleyicisi olsaydı, farkın CG’de değil, IG’de daha düşük başlangıç Tsk’si beklenirdi (Ferreira ve ark., 2008). Buna ek olarak, gruplar arası kendine bildirilen fiziksel aktivite düzeyleri büyük ölçüde karşılaştırılabilirdi ve tüm katılımcılar aynı laboratuvar koşullarında aynı standart aklimatizasyon prosedüründen geçti. Yine de, IG’de gözlemlenen daha düşük başlangıç bel deri sıcaklıkları, ölçülen faktörlerle tam olarak açıklanamaz ve post- müdahale termal yanıtlarını yorumlarken dikkate alınması gereken potansiyel bir karıştırıcı faktördür. Ayrıca, termografik verileri yorumlarken BMI’nin de göz önünde bulundurulması gerekir; çünkü önceki araştırmalar, BMI’nin infrared termografi ile değerlendirilen Tsk değerlerini etkileyebileceğini göstermiştir (Reis ve ark., 2023a). Ancak, mevcut çalışmada BMI değerleri gruplar arası oldukça karşılaştırılabilirdi; bu da BMI’nin IG’de gözlemlenen daha düşük başlangıç sıcaklıklarını açıklamaktan muhtemelen uzak olduğunu göstermektedir. Önemli olan, başlangıç farklarının küçük etki büyüklükleriyle eşlik etmesidir ve bunlar, kaldırma- indirme görevinden sonra gözlemlenen etkilerden açıkça daha küçüktü. Ek olarak, LMM analizleri, başlangıç Tsk’sinin bir

\n

Toplam termal davranışın anlamlı ve bağımsız bir öngörücüsü. Dolayısıyla, başlangıçtaki gruplar arası farklar tanınmalı olsa da, bunların müdahale sonrası ana termal tepkiden sorumlu olduğu görünmüyor.

\n

IG’da gözlemlenen bel Tsk’deki azalma, standartlaştırılmış kaldırma-indirme görevinin alt belde akut bir soğuma yanıtı oluşturacağını destekleyen hipotezi destekliyor. Bu yanıt iki taraflı olarak gerçekleşti ve hem ortalama hem de maksimum Tsk için gözlemlendi. Aktif kas dokusunda benzer Tsk azalmaları, gövde ve alt bel görevlerini içeren dinamik veya direnç temelli görevleri inceleyen çalışmalar (Neves ve ark., 2020; Dindorf ve ark., 2022; Lino-Samaniego ve ark., 2022) dahil olmak üzere bildirilmiştir. Bu bulgular, değerlendirilen bölgenin doğrudan egzersize katıldığı durumlarda Tsk’daki anında azalmanın, termografik değerlendirmenin tipik bir erken yanıtını temsil edebileceğini gösteriyor.

\n

Ancaq egzersiz kaynaklı Tsk yanıtları üzerine literatür heterojen kalmaktadır. Bazı çalışmalar anlamsız azalmaları veya hatta egzersiz sonrası artışları bildirmiştir (Lino-Samaniego ve ark., 2022; Fernández-Cuevas ve ark., 2023). Bu uyumsuzluklar, egzersiz türü, yoğunluk, süre, değerlendirilen ilgi bölgesi, katılımcıların antrenman durumu ve özellikle egzersiz sonrası termografik kaydın zamanlaması dahil olmak üzere metodolojik farklılıklarla açıklanabilir. Örneğin, alt bel dışında bölgeleri değerlendiren protokoller, bel bölgesinin esas olarak yüklenmiş bir bölge yerine stabilizatör olarak görev yaptığı egzersizler, daha yüksek yoğunluklu protokoller, yorgunluğa kadar sürdürülen egzersiz veya gecikmiş egzersiz sonrası kayıtlar farklı termal desenler üretebilir. Toparlayıcı olarak, kaldırma-indirme görevinden sonra azalan bel Tsk bulgumuz, özellikle dinamik görevleri, alt bel veya gövdeye bağlı ilgi bölgelerini ve egzersiz sonrası anında termografik değerlendirmeyi içeren çalışmalarla oldukça iyi örtüşmektedir.

\n

Bu veriler, kaldırma-indirme görevinden sonra bel bölgesinde akut bir Tsk azalması göstermektedir. Önceki çalışmalar, egzersizle ilişkili Tsk azalmalarının kan akışı yeniden dağılımı, sempatik vasküler darılma, terleme ve konvektif ısı kaybıyla ilişkili olabileceğini öne sürmüştür (Da Silva ve ark., 2021; Hadžić ve ark., 2019). Bu yanıtın hormonal faktörler ve sempatik aktivasyon tarafından da düzenlendiği öne sürülmüş olup, vasküler darılma hormonlarının yüksek yoğunluklu çabalar sırasında deri perfüzyonunu azaltmaya katkıda bulunabileceği ve sempatik uyarının toparlanma aşamasında azalmasıyla yeniden ısınma gerçekleşene kadar bu durumun devam edebileceği belirtilmiştir (Fernández-Cuevas ve ark., 2023). Müdahalenin hemen sonrası yapılan ölçümlerimiz, herhangi bir anlamlı yeniden ısınmadan önce bu erken vasküler darılma aşamasını yakalaymış olabilir (Bunn ve ark., 2018). Ancak bu mekanizmalar mevcut çalışmada doğrudan değerlendirilmemiş ve dolayısıyla kanıtlanmış mekanizmalar yerine olası açıklamalar olarak ele alınmalıdır.

\n

Gözlenen egzersiz sonrası Tsk azalmasının başka bir olası açıklaması, aktif bel bölgesi üzerindeki hafif terleme ve konvektif hava akışının etkisidir (Aylwin ve ark., 2023). Görünür ter damlacıkları görüntüleme öncesi dikkatlice temizlenmiş olsa da, sub-klinik ter filmi oluşumu ve ortam hava akıntıları buharlaşma ve konvektif soğutma mekanizmaları aracılığıyla yüzeysel termal okumaları etkileyebilir (Aylwin ve ark., 2021).

\n

Bel bölgesinin yan-yana termal simetrisi

\n

Bu çalışmanın başka bir önemli sonucunun, hem bazal düzeyde hem de kaldırma-indirme görevine verilen akut yanıtta bel bölgesinde anlamlı yan-yana farkların olmaması olduğu görülmüştür. Müdahale açık bir çift taraflı sıcaklık azalması oluşturmuş olsa da, sol-sağ farkları çok küçük kalmıştır. Bu da bu sağlıklı kohortta anlamlı grup düzeyinde yan-yana farkların tespit edilmediğini göstermektedir (Roggio ve ark., 2023).

\n

Algılanan yorgunluk ve bel deri sıcaklığı ile ilişkisi

\n

Üçüncü temel bulgu, IG grubunda kaldırma-yerleştirme görevinden sonra algılanan bel yorgunlığında belirgin bir artış göstermesi, buna karşın KG grubunda VAS puanlarının bazal değerlere yakın kaldığıydı. Bu örüntü, standartlaştırılmış kaldırma-yerleştirme görevinin bel bölgesine anlamlı fizyolojik ve algısal bir yük bindirdiğini, oturarak kontrol koşulunun ise buna benzer bir algısal yanıt üretmediğini doğruluyor (Hillen vd., 2023). Bu durum önemlidir, çünkü algılanan yorgunluk, egzersiz ve spor ortamlarında iç yükün pratik bir işareti olarak yaygın biçimde kullanılmaktadır; ancak tek bir fizyolojik mekanizmayı değil, bütünleşik bir öznel yanıtı yansıtır (Majano vd., 2023).

\n

Sınırlamalar ve perspektif

\n

Bu çalışma, bulguları yorumlarken göz önünde bulundurulması gereken birkaç kısıtlamaya sahiptir. İlk olarak, egzersiz öncesi ve egzersizden hemen sonraki termogramlar, bel termal yanıtına yalnızca sınırlı bir anlık bakış sunar; bu da hiperemi veya inflamasyon gibi iyileşme dinamiklerini ve gecikmiş süreçleri anlamaya yönelik görüşleri kısıtlar. Termal yanıtın zamanlamasını tam olarak karakterize etmek için egzersizden sonra birden fazla zaman noktasında ek ölçümler yapılması gerekecektir (Fernández-Cuevas ve ark., 2023).

\n

Öncelikle, örneklem sağlıklı ve fiziksel olarak aktif yetişkinlerden oluşmuştur. Bu durum, bir güçlü yön olarak, katılımcıların sağlık durumunun nispeten homojen olmasını ve kaldırma- indirme görevinin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesine katkıda bulunmasını sağlamıştır. Ancak aynı zamanda, bu bulguların yaşlı veya daha az aktif popülasyonlara ve mevcut kas-iskelet sistemi veya metabolik rahatsızlıkları olan bireylere genellenmesini de sınırlamaktadır (Neves ve ark., 2016; Ferreira ve ark., 2008; Trovato ve ark., 2023). Çünkü fiziksel olarak aktif katılımcılar, hareketsiz bireylere kıyasla egzersiz stresi karşısında daha az belirgin tepkiler gösterebilirler (Machado ve ark., 2023). Hareketsiz bireylerin veya klinik popülasyonların, özellikle bel ağrısı olanların, farklı termal tepkiler, algılanan yorgunluk düzeyleri veya yan-yana termal asimetrik desenler sergilemesi mümkündür (Trovato ve ark., 2023). İç geçerlilik ve temel standartlaşma açısından dikkate alınması gereken birkaç kısıtlama bulunmaktadır. Özellikle, gruplar arasındaki yaş farkının, temel sıcaklıkların yönünü sistematik olarak etkilemediği, daha önce tartışıldığı gibi, cilt kan akışında ve otonom damar tepkiseliliğinde yaşa bağlı değişimler (Ferreira ve ark., 2008) yine de kontrol edilmemiş fizyolojik değişkenlik getirmiş olabilir. Yaşa göre ayarlama sonrası Grup × Zaman etkisi hâlâ mevcut olsa da, yaş katsayısının anlamlı olmaması kalıntı karıştırıcı etkiyi dışlamaz. Bu nedenle, gruplar arası yaş dengesizliği önemli bir kısıtlama olarak kalmakta ve gözlemlenen termal tepkileri yorumlarken dikkate alınmalıdır. Ayrıca, değerlendirici körlemesi uygulanmamıştır. Termografik görüntü analizi standart bir prosedür izlese de, körlemenin olmaması gözlemci yanlılığının potansiyel bir kaynağını temsil etmektedir. Bu değişkenlik, geniş test penceresi (saat 08:00’den 18:00’ye kadar) tarafından da daha da artırılmış olabilir; bu pencere, temel cilt sıcaklığındaki sirkadyen değişimlerin tam kontrolünü ve ardından gelen termoregülasyon tepkilerini engellemiştir. Kamera, ±2 °C veya ±2% mutlak doğruluğa sahip olsa da, NETD’si <35 mK olan bu kamera, küçük nispi sıcaklık değişimlerinin tespitine olanak tanır. Bu nedenle, bulgular esas olarak

\n

öncesi ile sonrası arasındaki değişimler, kesin mutlak deri sıcaklığı değerleri yerine nispi değişimler olarak yorumlanmıştır (Moreira ve ark., 2017).

\n

Üçüncü olarak, algılanan yorgunluk yalnızca VAS ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Bu, subjektif bel yorgunluğunu ölçmek açısından pratik bir yöntem olsa da, ek fizyolojik, biyokimyasal veya performans temelli işaretlerin olmaması, yerel kas yorgunluğu ile genel yorgunluk, rahatsızlık ve diğer algısal bileşenler arasında daha kesin bir ayrım yapılmasını engelliyor (Torres ve ark., 2025). Önemli olan, yerel kan akışı, deri perfüzyonu, kardiyovasküler yanıtlar, katekolamin konsantrasyonları veya sempatik sinir sistemi aktivitesinin işaretleri gibi doğrudan fizyolojik ve hemodinamik ölçümlerin toplanmamasıdır. Dolayısıyla gözlemlenen bel derisi sıcaklığındaki değişimlerin altta yatan mekanizmaları mevcut verilerden belirlenemiyor ve mikrodamar kan yeniden dağılımı veya otonom vazokonstriksiyon (Nobre ve ark., 2025) gibi yorumlar hâlâ spekülatif kalmaktadır. Ayrıca vücut kompozisyonu doğrudan değerlendirilmedi. Gruplar arasında BMI benzer olsa da, BMI yağlanma, yağ dağılımı veya doku kalınlığı gibi Tsk ve ısı transferini etkileyebilecek ayrıntılı bilgiler sağlamaz (Reis ve ark., 2023b). Bu nedenle gelecekteki çalışmalar, termografik yanıtlardaki bireyler arası değişkenliği daha iyi denetlemek amacıyla daha detaylı vücut kompozisyonu değerlendirmesi içermelidir (Weigert ve ark., 2018b; Neves ve ark., 2015). Bu iç anatomik faktörlere ek olarak, deri yüzeyindeki dış biyofiziksel etkiler de önemli sınırlamalar olarak ele alınmalıdır. Özellikle, deri yüzeyinde ince ve görünmeyen bir ter filminin bulunması, etkin emisiviteyi değiştirebilir ve bu da termal kameranın spektral özelliklerine bağlı olarak kaydedilen sıcaklık değerlerini önemli ölçüde etkiler (Aylwin ve ark., 2021). Bu buharlaşma soğuması, bel bölgesi etrafındaki kontrolsüz hava hareketiyle birleştiğinde konvektif ısı kaybını artırır (Aylwin ve ark., 2023) ve altta yatan kas metabolik ısısı üretiminin bağımsız olarak kaydedilen egzersiz sonrası Tsk’yi yapay biçimde düşürebilecek dikkate değer bir karıştırıcı faktörü temsil eder (Priego-Quesada ve ark., 2020; Aylwin ve ark., 2023). Son olarak, termografik görüntüleme yalnızca

\n

Sonuç

\n

Özetle, bu çalışma, standartlaştırılmış kaldırma-yerleştirme görevinin sağlıklı, fiziksel olarak aktif yetişkinlerde bel deri sıcaklığında anında çift taraflı bir azalmaya yol açtığını, ancak sağ-sol termal simetrisini koruduğunu göstermektedir. Aynı zamanda algılanan yorgunluk IG’de anlamlı biçimde artmış ve görevin alt bel üzerinde anlamlı bir öznel yük getirdiğini doğrulamıştır. Buna karşın VAS puanları mutlak bel deri sıcaklığıyla anlamlı biçimde ilişkili olmamış; bu da termografik ve algısal sonuçların yüklemeye karşı akut yanıtın tamamlayıcı yönlerini yakaladığını öne sürmektedir.

\n

IRT, işlevsel yüklemeye takiben akut bel deri sıcaklığı yanıtlarını tanımlayarak öznel yorgunluk değerlendirmesini tamamlayıcı biçimde kullanabilir. Gelecekteki çalışmalar, daha az aktif ve klinik nüfaları, egzersiz sonrası ek zaman noktalarını ve potansiyelini daha iyi anlamak amacıyla ek fizyolojik veya performans temelli işaretçileri içermelidir; böylece IRT’nin kaldırma kaynaklı alt bel yükünün önlenmesi, rehabilitasyonu ve izlenmesi açısından ne kadar etkili olabileceği değerlendirilebilir.

\n

Yönetici Açıklamaları

\n

Veri erişilebilirliği açıklaması

\n

Bu çalışmada üretilen ve analiz edilen veri kümeleri, makaleyi hazırlayan yazarın makul bir şekilde talebe yanıt vermesi durumunda sağlanabilir.

\n

Etik açıklaması

\n

İnsanları içeren çalışma, Almanya’nın Chemnitz şehrindeki Kimya Teknolojisi Üniversitesi’nin Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (onay No. 101753601). Çalışma, yerel mevzuata ve kurumsal gerekliliklere uygun biçimde yürütülmüştür. Katılımcıların hepsi çalışmaya katılmak için yazılı bilgilendirilmiş onay vermiştir. Bu makalede yer alan katılımcı görüntülerinin yayımlanması için de yazılı bilgilendirilmiş onay alınmıştır.

\n

Yazar katkıları

\n

Yazar Katkıları

\n

LV: Makale yazımı – ilk taslak, Makale yazımı – değerlendirme ve düzenleme, Kavramsal çalışma, Veri yönetimi, Resmi analiz, Fon sağlama, Araştırma, Metodoloji, Proje yönetimi. DS: Makale yazımı – değerlendirme ve düzenleme, Araştırma, Metodoloji. AG: Makale yazımı – değerlendirme ve düzenleme, Kavramsal çalışma, Fon sağlama, Araştırma, Metodoloji, Proje yönetimi, Denetim.

\n

Teşekkür

\n

Yazarlar, çalışmanın uygulanmasına yönelik önemli katkıları için müdahale programının eğitmenlerine teşekkür eder; ayrıca sürekli araştırma tavsiyesi ve desteği için Prof. Dr. Thomas Milani’ye teşekkür ederler.

\n

Çakışma Çatışması

\n

Yazarlar, bu çalışmanın potansiyel bir çakışma olarak değerlendirilebilecek ticari veya mali ilişkilerin yokluğunda yürütüldüğünü beyan etmiştir.

\n

Üretken Yapay Zeka Beyanı

\n

Yazarlar, üretken yapay zekanın bu makalenin oluşturulmasında kullanıldığını beyan etmiştir. ChatGPT (OpenAI, GPT-5.5 Thinking) seçilen makale bölümlerinin dil düzenlemesi, metin rafine edilmesi ve yapısal düzenlenmesi için destek amacıyla kullanılmıştır. Yazarlar, tüm yapay zeka destekli içeriği gözden geçirmiş ve düzenlemiş; makalenin doğruluğu, bütünlüğü ve nihai içeriği için tam sorumluluğu üstlenmişlerdir.

\n

Bu makalede figürlerle birlikte verilen herhangi bir alternatif metnin (alt metin), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup doğruluğu sağlamak için makul çaba gösterilmiştir; mümkün olduğunda yazarlar tarafından da gözden geçirilmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.

\n

Yayıncının Notu

\n

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların kendi iddialarıdır ve gerek afili oldukları kuruluşların gerekse yayıncının, editörlerin ve değerlendiricilerin iddialarını yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

\n

Özet

\n

Anahtar kelimeler

\n

egzersiz fizyolojisi, fonksiyonel yüklenme, kızılötesi termografi, kaldırma-indirme görevi, alt bel, bel derisi sıcaklığı, algılanan yorgunluk, termal simetri

\n

Kaynakça

\n

Verderber L, Schmidt D ve Germano AMC (2026) Dinamik bel egzersizinden sonra bel derisi sıcaklığında akut değişikliklerin değerlendirilmesi için kızılötesi termografi uygulandı. Front. Physiol. 17:1924177. doi: 10.3389/fphys.2026.1924177

\n

Alındı

\n

30 Haziran 2026

\n

Düzeltildi

\n

14 Ekim 2026

\n

Kabul edildi

\n

21 Ekim 2026

\n

Yayınlandı

\n

16 Kasım 2026

\n

17 – 2026

\n

Eleazar Samuel Kolosovas-Machuca, Meksika, San Luis Potosí Özerk Üniversitesi

\n

Jose Abraham Gonzalez Lopez, Meksika, Uygulamalı Kimya Araştırma Merkezi (CONACYT CIQA)

\n

Gabriela Cuellar, Meksika, Uygulamalı Kimya Araştırma Merkezi (CONACYT CIQA)

\n

© 2026 Verderber, Schmidt ve Germano.

\n

Bu açık erişimli makale, Yaratıcı Ortaklıklar Lisansı (CC BY) koşulları altında dağıtılmaktadır. Başka forumlarda kullanım, dağıtım veya yeniden üretim, orijinal yazarların ve telif hakkı sahiplerinin tanınması ile bu dergideki orijinal yayının alıntılanması koşuluyla, kabul görmüş akademik uygulamalara uygun olarak izin verilir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya yeniden üretim izin verilmemektedir.

\n

*İletişim: Andresa M. C. Germano, [email protected]

\n

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların kendi görüşleridir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve değerlendiricilerin görüşlerini yansıtmayabilir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

\n

Frontiers | Applied infrared thermography to assess acute changes in lumbar skin temperature following dynamic back exercise
Frontiers | Applied infrared thermography to assess acute changes in lumbar skin temperature following dynamic back exercise

\n

İlginizi Çekebilir: Rakamlarla Hollandalı ustalık: Reijnders, Van Basten’in izinden giderek muazzam galibiyetle öne çıktı →

\n

Kaynak: Frontiersin ↗